In het gesprek met Jan Berendsen viel de naam Paul Hermsen. Jan kende Paul van Jeugd Oranje en van Etiflex Ommen en ik meende Paul te kennen uit mijn jeugdjaren, toen hij in de straat achter ons woonde, op de hoek, waar ooit het volleybal in Denekamp zijn oorsprong vond. Via Google vindt je zo'n gemeenschappelijk bekende uit het verleden en ik vroeg Paul of hij zich Jan Berendsen nog kon herinneren en of hij iets over Jan zou willen vertellen. Paul wilde wel en daarom onderstaand zijn relaas, dat ik in dit interview opneem omdat het bevestigt wat ik gedurende mijn gesprek al vermoedde: Een gedreven vakman die zijn hele leven maar één ding wilde: "Het maximale volleybal rendement uit zichzelf halen door het maximale in volleybal te investeren"

Paul mailt mij als onderstaand:

"Ik ken Jan al heel lang en heb hem goed leren kennen doordat twee speelsters van zijn toenmalige club Gemini Elst, toen uitkomend in de 1^ste  divisie, in de Jong Oranje selectie zaten. In die tijd zijn we met Jong Oranje diverse keren te gast geweest in Elst. Jan leefde helemaal voor het volleybal. Hij had er eerst een deeltijdbaan bij de politie bij maar is later full time volleybal trainer geworden," dacht ik.

"Jan is in die periode (1990) ook een aantal keren als gasttrainer bij Jong Oranje opgetreden. Na mijn Jong Oranje tijd ben ik hem nog regelmatig tegen gekomen bij diverse volleybal gelegenheden. De laatste jaren ben ik Jan uit het oog verloren, hoewel ik de verrichtingen van  Pollux nog steeds op afstand volg. Jan is ook enkele jaren trainer geweest bij Etiflex Ommen waar ik ook een jaartje heb gewerkt, voordat ik me volledig op mijn werk bij CIOS in Goes heb gestort."

"Ik ken Jan als een heel gedreven en open persoon. Hij heeft een eigen visie op trainen en coachen, op volleybal, is daar vasthoudend in, maar staat wel open voor andere meningen. Jan is volgens mij een goede organisator en steekt heel veel energie in het telkens verbeteren van de omstandigheden rond zijn team. Trainingsfaciliteiten, trainingsomvang, scouting en opleiden jeugdige speelsters, samenstelling van zijn begeleidingsteam enz. Hij heeft ook altijd zijn nek uitgestoken om talentvolle jeugdspeelsters een kans te geven. Hij keek daarbij altijd naar toekomstige mogelijkheden i.p.v. huidige resultaten. Hij is ontzettend leergierig en heeft volgens mij altijd heel veel energie gestoken in zijn eigen ontwikkeling."

"Ik vond het ook ongelooflijk knap dat hij niet alleen met Ommen in 1994 maar ook in Oldenzaal meerdere keren de landstitel heeft weten te veroveren. Knap ook dat hij het in Oldenzaal al zo lang weet vol te houden! Al meer dan 12 à 13 jaar! Als ik daar zo over nadenk, zou je hem 'de Foppe de Haan van Pollux' kunnen noemen. Paul sluit af met 'Succes met het artikel en wens Jan ook succes van me' 

U dacht wellicht dat voordat de Gemini Elst periode in 1990 begon Jan Berendsen al een volleybal leven achter de rug had. Dat dacht u, maar de huidige top trainer had wel een heel erg late start. Hij was al 24, toen hij met volleybal in aanraking kwam. Hij zat voor die tijd bij een politie sportvereniging waar je zorgvuldig van de burgerwereld werd afgesloten, sportend althans, je mocht geen omgang met 'gewone mensen' hebben. Redelijk getalenteerd was Jan met de bal aan de voet, geen Cruijff of Keizer, maar hij kon aardig tegen een balletje aan trappen. Dat deed hij bij SVN Landgraaf. Zo ineens van vandaag op morgen vond de politie commandant het niet meer 'besmettelijk' om met burgers te sporten en Jan werd lid van volleybal vereniging Olympia Doornenburg.

Het adagium "Hoe meer je weet à Hoe minder je weet" werd Jan bij wijze van spreken noodlottig. Hij wilde alles van volleybal weten en kwam tot de conclusie dat hij steeds minder wist.. Hij ging alle cursussen volgen die er te volgen waren. Uiteraard eindigde dat bij de C - licentie, de hoogste die er in Nederland is. Hij had ze allemaal, maar op grond van de geleverde prestaties zoals behaalde kampioenschappen, bekerwinsten kreeg hij van de Nevobo nog een bijzondere licentie Een honoraire toekenning van de D - licentie.

Thans geeft Jan nog 2x per jaar een workshop aan trainers voor de VT4 bevoegdheid. Communicatie, het allerbelangrijkste vak, want om de communicatie draait het toch allemaal. Met het in het leven roepen van 'de HAN constructie' eindigde zijn bemoeienis met Jeugd Oranje. "De beoogde constructie is perfect" zegt hij maar ik heb het vermoeden dat Jan toch niet helemaal  enthousiast is over 'de HAN' en kan het gevoel niet loslaten dat 'regionale trainingscentra onder zeer vakbekwame leiding' toch de voorkeur hebben. Eigenlijk blijkt dat ook wel een beetje uit de oprichting van de volleybalschool 'Heutink Pollux', waar hij van alles doet inclusief het training geven.   

Dan denk je dat je als 'broekie' alles weet, je hebt je papieren op zak en wilt training gaan geven, de opgedane kennis uitdragen, in praktijk brengen. "De man van de trainerscursus wist nog wel een clubje voor mij, zestig kilometer verderop, ik kreeg 1500,= gulden per jaar en ik moest met een pontje de Maas over. Ik moest er geld op toeleggen, maar wilde ik oogsten, dan moest ik eerst investeren. Dat was en is altijd al mijn visie geweest." Bij die club, Shock in Cuijk, wijdden de ervaren volleybalsters, die eerder eredivisie hadden gespeeld en in Cuijk op 1^ste klasse niveau een balletje sloegen, jonge Jan in in de kneepjes van het volleybal vak. Het waren fanatieke, ambitieuze dertigers, die heel veel van volleybal wisten. "Voor mij een ideale opstap" zegt Jan.

Altijd stond ik als trainer / coach voor een dames team, met natuurlijk daarop één maal de  spreekwoordelijke uitzondering op de regel. Ooit was ik korte tijd als 'trooble shooter' verbonden aan het team van Kidang. Na Shock kwam Gemini Elst, de periode waaraan Paul Hermsen hier boven refereerde. Er waren vijf kandidaten voor de functie van trainer / coach van het toen in de 2^de divisie uitkomende Gemini. De keuze viel op mij, waarbij ik sterk het vermoeden had dat dat gebeurde omdat ik de goedkoopste was. Ik had weer niet 'maximaal' gevraagd, omdat ik nog steeds aan het investeren was in mijn toekomst. Zes jaar bleef ik er en we eindigden in de eredivisie."

Ik ging echter niet met Gemini de eredivisie in maar met Etiflex Ommen, in de tijd dat er in Ommen nog geld voor volleybal was. Paul Hermsen, die daarvoor bij Etiflex Ommen zat had mijn naam laten vallen, en ik werd gebeld. Drie jaar later waren we kampioen. We kregen de tijd om planmatig te werken, er was geld en we bouwden rustig maar zeker aan de 'road to championship', met een knipoog naar de 'road to London' waar Oranje op dit moment een weg naartoe aan het asfalteren is. Bij Ommen (Etiflex was inmiddels failliet) wilden ze na het kampioenschap iemand met méér uitstraling naar de media, iemand die meer aandacht trok van en in de media. "Ik ben daar niet zo goed in" zegt Jan eerlijk. "Mijn aard is niet zo, dat zit niet in mijn karakter." Pierre Matthieu kwam en ik ging.

Ik ging naar Pollux Oldenzaal, waar Pierre Matthieu vandaan kwam. Dat was in 1995 en ik ben er tot heden niet meer weggegaan. Ik kreeg de eerste jaren te maken met een moeilijk team, een team dat keihard wilde werken, waar talent in zat, maar dat er ook aparte normen en waarden op na hield. In de loop van de jaren werd Pollux (nu zonder sponsornaam, want de toenmalige sponsor betaalt tegenwoordig niet meer voor de naamsreclame) vijf  keer kampioen van Nederland en maakte het team mij als hun trainer / coach ook vijf keer kampioen. Niet andersom, want je moet mijn rol in het geheel vooral niet overschatten."

"Ik ben slechts één van de radertjes die het groot volleybal mechanisme om een top team aan het draaien houden. Ik geef adviezen, ben volleybal adviseur, volleybal trainer, volleybal coach en ik zeg beslist niet hoe het 'moet'. Neen hoor, ik adviseer. Men moet het werk van de trainer / coach niet overschatten. Speelsters moeten zo snel handelen, zo snel denken, veelal nog eerder denken voor ze handelen dat ik er altijd pas achteraf wat van kan zeggen. Meestal als het punt al gemaakt is. Bij volleybal is dat zoveel anders (moeilijker?) dan bij basketbal, handbal of voetbal. Je mag de bal niet vastpakken en vasthouden om na te denken wat ermee te doen. Dat kan bij die sporten wel, al is het maar kort, maar het kan. Wat dat betreft lijkt volleybal meer op tafeltennis en gewoon tennis. Instinctief reageren, in honderdsten van seconden de juiste stand aannemen van handen, armen, voeten, heupen en weten wat te doen en het dan ook doen is volkomen anders dan vastpakken, rondkijken en afspelen.

Daar wil ondergetekende nog wel een paar zaken aan toevoegen, die Jan gedacht had in het gesprek zomaar van de tafel te vegen. Na bovenstaande alinea's over de gebagatelliseerde   inbreng van Jan volgt onderstaand in het verdere verhaal een opsomming van een gigantisch indrukwekkende volleybal CV, te herkennen aan **cv,  van ene Jan Berendsen, volleybal trainer, volleybalcoach en volleybal adviseur waarbij alleen nog maar naar de Pollux periode is gekeken en al het andere  (Gemini Elst, Etiflex Ommen) als inleiding en voorwoord op deze CV moet worden beschouwd. 

**cv: Dat radertje in het mechanisme, zoals Jan het noemde, nam in het seizoen 1995-1996 (in december om precies te zijn) wel deel aan het Europacuptoernooi in Oldenzaal. Speelsters waren onder andere Evelien Raven, Karin Steenbeeke, Diane Rademaker, Ellen Koopman,  Ellen Hemmer, Afke v.d. Meer, Henriëtte ter Steege, Patty Schenker en Monique Oude Wesselink. Overige deelnemende verenigingen: Jedinstvo Luna (Tusla, Bosnië), Emlakbank (Ankara, Turkije), Metar (Chelabinsk, Rusland)

**cv: In het seizoen 1996-1997 werd met nieuwe speelsters als Joyce Deursen, Kitty Sanders en Karin Leurink de kwart finale van de CEV cup bereikt. Eigenlijk kun je zeggen dat Jan daarna volleybal voeten aan de grond kreeg in Oldenzaal, twee jaar was er gebouwd en geïnvesteerd, in middelen en mensen, toen moest er resultaat geboekt worden. Terugblikkend waren dat niet te versmaden resultaten.

**cv: Seizoen 1997-1998 met o.a. Anne-Britt Kneijnsberg, Kirsten Gleis, Miranda Sanders en Anouk Suijthof werd Pollux landskampioen, bekerwinnaar en nam deel aan de CEV cup.

**cv: Het seizoen erop (1998-1999) deed het team en Jan er nog een schepje bovenop: landskampioen, winnaar supercup, deelname Europacup, sportploeg van Overijssel. Nieuw waren in dat jaar Heather Larkin (Amerika), Anneloes Oude Voshaar, Ellen Luttikhuis, Carolien Wensink, Susan Vrijkotte.

**cv: Seizoen 1999-2000 werd het kampioenschap in de allerlaatste wedstrijd van het seizoen na een 2-0 voorsprong verloren. Weert won. Wel was er de supercup en deelname aan de Champions League met tegenstanders als Nafta Pila (Polen), Con. M. Tenerife, Herenthals (België),  Eczacibasi Instanbul, Bratislava en Filat C. Vrilissia (Griekenland)

**cv: De revanche voor het verloren kampioenschap kwam in het seizoen 2000-2001, meteen terugslaan, als je een klap krijgt, moet het team gedacht hebben. Dat komt dubbel hard aan. Landskampioen, nationale beker, winnaar supercup, bereiken kwart finale Top Teams Cup. Het team bestond toen uit Sanna Visser, Ellen Koopman, Ysabel Marechal, AnneBritt Kneijnsberg, Anneloes Oude Voshaar, Alice Blom, Diane Rademaker, Miranda Sanders, Ellen Luttikhuis, Caroline Wensink, Sonja Posthuma en Kitty Sanders. Deelname Top Teams Cup met o.a. de tams Castelo de Maya, Hapoel Ironi Kiryat, Kometal Skopje, Dynamo Odesa

**cv: Seizoen 2001-2002 was ietsje minder, 'slechts' landskampioen en deelname Top Teams Cup. Het leek wel een periodieke prestatie interval te zijn want het daarop volgend seizoen was het weer vierdubbel raak: landskampioen, bekerwinnaar, supercup, bij laatste vier van de Top Teams Cup met de speelsters: Janneke den Butter, Sanne Pots, Ellen Koopman, Marjolein Meinders, Alice Blom, Hedvig Bleken (Zweden), Floortje Meijners, Susan v.d. Heuvel, Caroline Wensink, Sonja Posthuma en Kitty Sanders.

Vele alinea's terug  beweerde Jan nog dat hij slechts een radertje in een groot mechanisme was. De in het verslag opgenomen erelijst van Pollux, die inherent is aan zijn **cv,  en na de tientallen namen van gekomen en gegane speelsters  kan mij niemand wijsmaken dat er sprake is van een radertje in een groot mechanisme. Misschien wel van een radertje, van de olie in en de brandstof voor het mechanisme maar tevens van de voet op het gaspedaal en de handen aan het stuur om het geheel aan het draaien en op koers te houden.

**cv: In seizoen 2002-2003 was het nog éénmaal raak: landskampioen, winnaar supercup en de  bekerwinnaar. Er waren nieuwe buitenlandse speelsters aangetrokken  t.w. Michaela Pachitariu (Roemenië), Desislava Tosheva (Bulgarijë) en Rowena Morgan (Australië) maar daarna droogde de succes vijver op. Het aantrekken van speelsters als Alena Petrasova, Ramona Meijer, Inga Stegemeijer, Marieke Eggen, Jelena Tosic was niet genoeg om nog een titel binnen te halen, of een beker te veroveren.

Dat had niet alleen met Pollux en Jan Berendsen te maken maar mede met de gewijzigde volleybal horizon in Nederland. De nationale ploeg speelde wekelijks in het Martinus clubtenue, niet in het Oranje. Selinger had bij Martinus de internationals permanent rondom zich verzameld. Pollux en Jan Berendsen verafschuwden deze constructie en zagen het als oneerlijke concurrentie. De hoofdsponsor van de Nevobo was ook nog sponsor van Martinus en de vraag was gerechtvaardigd hoeveel petten je tegelijkertijd op kon hebben.